Guidance Lecture: ICT in Education/ Paper 1/NET/SET

 Guidance Lecture: ICT in Education/ Paper 1/NET/SET

On 14th September, I had the privilege of delivering a guidance lecture for NET/GSET aspirants, organized by the Alumni Association of the Department of English, Maharaja Krishnakumarsinhji Bhavnagar University.

🎙 My session focused on “ICT in Education” from Paper 1 (General Paper) for NET/GSET, along with strategies for preparing for the exam in general. The session was streamed live on YouTube. Here is the video link:

Here is the Online Quiz link: Click Here

🔑 Highlights from the session:

ICT is an umbrella term for technologies like computers and the internet used to create, store, and share information.

Three main objectives: ICT Education (learning about ICT), ICT Supported Education (using tools like multimedia), and ICT Enabled Education (delivering complete courses digitally).

Key models: e-learning, blended learning, and distance learning.

Major initiatives by the Indian government: SWAYAM, National Digital Library (NDL), and DIKSHA.

NEP 2020 strongly emphasizes the integration of ICT into education.

Benefits include personalised learning, wider reach, and educational continuity in times of crisis.

Challenges include infrastructure costs, accessibility issues, and the need for continuous training—requiring a crucial attitudinal shift to fully embrace ICT in teaching and learning.

It was truly wonderful to interact with the aspirants and share insights on this important topic. I am deeply thankful to the Department of English and Alumni Association for this platform, and to all the aspirants who joined with such enthusiasm.

Special thanks to Dr. Dilip Barad Sir, Megha Trivedi Ma’am, and Prakruti Ma’am for providing me this opportunity.

Ghashiram Kotawal by Vijay Tendulkar

 

Vijay Tendulkar’s Ghashiram Kotwal is more than just a historical play—it’s a sharp critique of corruption, lust for power, and the cyclical nature of exploitation. Set during the Peshwa rule in Pune, this iconic Marathi drama combines history with folk theatre elements like Tamasha, music, and dance to question morality and politics.

To make this fascinating text come alive, I’ve prepared a detailed video lecture that dives deep into:
✔ The historical and cultural context of the play
✔ Themes of power, gender, and morality
✔ Key characters like Ghashiram, Nana Phadnavis, and the Sutradhaar

The lecture simplifies complex ideas and connects them with contemporary issues—because Tendulkar’s message is still relevant today!

Here is the video:

💡 After watching the lecture, test your understanding with a 15-mark MCQ quiz designed to help you revise important aspects of the play.

Click below to appear in an online quiz:

Online Quiz

📌 Watch the lecture → Take the quiz → Strengthen your concepts
Because literature is not just to be read, but experienced, analyzed, and debated!

Happy Learning!

Paper 3: Ph.D. Coursework Presentation

 

Studying Amitav Ghosh’s Gun Island Through the Lens of Digital Literary Cartography

Paper 3: Ph.D. Coursework Presentation

Here is the Presentation PPT:

   

Here is the Video of the Presentation:

Thanks for Visiting...

Paper 2: Ph.D. Coursework Presentation

 

Digital Literary Cartography: Exploring Literary Texts Through Mapping

Paper 2: Ph.D. Coursework Presentation

Here is the Presentation PPT:

Here is the presentation video:

Thanks for Visiting...

Paper 1: Ph.D. Coursework Presentation

 

Predatory Publication

Paper 1: Ph.D. Coursework Presentation

Here is the Presentation PPT:

 

Here is the Video recording of my presentation:

Thanks for Visiting...

મોરપિચ્છ - વિનોદ જોશી: પ્રતિભાવ (પત્ર- ૧૪/૦૬/૨૦૨૪)

મોરપિચ્છ - વિનોદ જોશી

This blog features a letter I wrote to the respected Dr. Vinod Joshi sir, offering my reflections on his epistolary novel Morpichchh."

                ૧૪/૦૬/૨૦૨૪ 

પ્રિય/ આદરનીય વિનોદ જોશી સાહેબ,(સંબોધન શું લખું તે ન સમજાયું એટલે બંને લખું છું)

કાલે સાંજે ‘મોરપિચ્છ’નું વાંચન પૂરું કર્યું. ‘મોરપિચ્છ’ પત્રનવલ હોવાથી વિચાર્યું કે પ્રતિભાવ પણ પત્ર દ્વારા જ લખું. આમ તો મે ક્યારેય કોઈ પત્રો લખ્યા નથી, સિવાય કે ઉત્તરવહીમાં. કોઈ પણ વાત હોય તો આસાનીથી WhatsApp, ટેલિગ્રામ ચેટ માં કે ફોન દ્વારા  થઈ જાય. વળી ગુજરાતીમાં જ પત્ર લખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આશા છે પ્રથમ પ્રયત્ન સારો તો નહીં પણ ઠીક ઠીક બને. 

           આ પુસ્તક વાંચવાની શરૂઆત મે ઘણા સમય પૂર્વે કરેલ. પરંતુ વચ્ચે એમ. એ. ની પરીક્ષા, ઘણા બધા કાર્યક્રમો અને અન્ય કાર્યો હોવાથી આગળ વાંચવાનું શક્ય ન બન્યું અને અડધેથી વાંચવાનું છોડી દીધેલ. હાલમાં પણ હું નેટ પરીક્ષાની તૈયારીમાં પરોવાયેલ રહું છું. ૧૮ તારીખે પરીક્ષા છે. ૧૩ તારીખે અચાનક જ ‘મોરપિચ્છ’ હાથમાં લીધી ને વાંચવાનું શરૂ કર્યું. આમ તો કોઈ પણ પુસ્તક વાંચવા બેસું તો ભાગ્યે જ છેલ્લા પાનાં પર નજર જાય, પણ ખબર નહીં તે દિવસે થોડું વાંચ્યા પછી છેલ્લા પાનાં પર મારી નજર ગઈ.  લખ્યું છે, ‘લિ. અનન્યા, જે હવે રહી નથી.’ આ વાંચી હું થોડી મુંજાય ગયેલી. મને ખબર ન હતી કે આ એક વાક્ય મને સતત જકડી રાખશે. સાચું કહું તો અનન્યા અને અપૂર્વ વચ્ચે પત્રવ્યવહાર દ્વારા થતો વાર્તાલાપ અને ભાવોનું આદાન-પ્રદાન શરૂઆતમાં એકસૂરીલું પણ લાગ્યું. કદાચ એટલે જ લાંબા સમય સુધી બૂક વાંચવા ન લીધી. આશ્ચર્યની વાત એ કે એ પછી માત્ર દોઢ દિવસમાં જ ‘મોરપિચ્છ’નું વાંચન પૂરું થયું. વચ્ચે કઈ કરવામાં પણ ચિત્ત ન પરોવાયું 

‘મોરપિચ્છ’નું છેલ્લું પાનું વાંચી બૂક હાથમાં લઈને હું બેસી. વાંચતાં વાંચતાં આંખો ભીની થઈ ગયેલી. આકાશમાં જેવા કાળા ડિબાંગ વાદળોએ કબજો કર્યો, તરત જ લાઇટ જતી રહી. મમ્મી, બહેન અને ભાઈ ગરમીથી ત્રસ્ત થઈ ઓસરીમાં બેઠા. હું ઓસરીના એક ખૂણામાં ખાટલા પર બેસી હતી. હાથમાં પુસ્તક અને આંખો ભીની. તેમની હાજરીના લીધે રડી પણ ન શકાયું. હ્રદયમાં અકળામણ થવાથી મે જટ કરી ડેલો ખોલ્યો. હમણાં જ નવું એક્સૈસ ખરીદ્યું. ચલાવતા આવડી ગયું છે પણ ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ બાકી છે એટલે તેને પણ મારી સાથે ડેલ બહાર કાઢ્યું. લાયસન્સ માટેની ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ ૨૯ તારીખે છે એટલે રોજ થોડી પ્રૅક્ટિસ કરવી પડે અને આંઠડો ઘૂંટતા શીખવું પડે. અમારી શેરી એવડી પહોળી કે બે ટ્રક એકસાથે પસાર થઈ શકે એટલે સરસ  પ્રૅક્ટિસ થઈ જાય છે. મંદ મંદ પવનની લહેરખી સાથે વરસાદના પહેલા વહેલા વધામણાં થવાના એંધાણ હતા. બહાર પણ ચિત્ત ન પરોવાયું એટલે ઘરે આવીને આપને પત્ર લખવાનું શરૂ કર્યું. ધોધમાર વરસાદ તૂટી પડ્યો. પ્રણાલી અને ધ્રુવી દોડતા દોડતા મારા ઘરે આવ્યા અને કહે ચાલો દીદી વરસાદમાં નહાવા. અમે બધા વરસાદમાં ખૂબ રમ્યા( રમ્યા જ કહીશ કારણ કે ખૂબ ધીંગામસ્તી કરી. આખી શેરી માથે લીધી હતી.) પણ મન હજુ ઘણા વિચારોમાં પરવાયેલું હતું. 

કાલે મને પ્રણાલી કહે, “દીદી મારા પગ તમારા પગ જેવડા થશે ને ત્યારે મને તમારા ચપ્પલ થઈ રહશે”. રિદ્ધિ એ હસીને કહ્યું, “તારા પગ બહુ સરસ છે, દીદી જેવડા થશે ત્યારે તને થશે કે હવે પહેલા જેવા નાના પગ થઈ જાય તો કેવું સારું!” આ પત્રનવલમાં આવા અનેક સાહજિક પ્રશ્નો છે. જ્યારે મે આ પુસ્તક વાંચવાની શરૂઆત કરી હતી ત્યારે જ મે આપને કહ્યું હતું કે કદાચ આ પુસ્તક વાંચ્યા પછી મને ઘણા સવાલોના જવાબ મળી જશે. પરંતુ થયું એવું કે હવે અનેક નવા સવાલો થવા લાગ્યા છે.

આ પત્રનવલમાં પ્રણયનું આલેખન છે. પ્રેમ શું કહેવાય એ કદાચ મને ખબર નથી. ક્યારેય એવું કઈ વિશેષ અનુભવ્યું જ નથી. હા, પરિવાર સાથે પ્રેમની વિશુદ્ધ એવી લાગણી જોડાયેલ હોય છે. એટલે જ કદાચ હું પોતાને અનન્યા કે અપૂર્વની જગ્યાએ મૂકીને વિચારું છું, આવો સ્નેહ બે વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોય ખરો? અને હોય તો પણ એ કેટલો સમય ટકી રહે. થોડા દિવસ પહેલા જ મારી ખૂબ નજીક એવા એક વ્યક્તિએ પોતાનો અને જીવનસાથીનો ફોટો સોશિયલ મીડિયા પર મૂક્યો. મે મેસેજ કર્યો ‘યૂ બોથ આર લૂકિંગ સો પ્રિટી ’. એમણે હસતું ઇમોજી મોકલ્યું. મે કહયું, ‘કેમ હસો છો?’ તો કહે, ‘તારા લગ્નના ત્રીસ વર્ષ થશે ત્યારે તને પણ આમ જ હસવું આવશે.’ મને આશ્ચર્ય થયું. મે કહ્યું, ‘યોર’સ ઇસ લવ મેરેજ રાઇટ?’ તો કહે, ‘હા, પણ એતો વખતની વાત હોય. હવે મેરેજ રહી ગયા, લવ ઊડી ગયો.’ મને હસવું આવ્યું. મે પૂછ્યું, ‘તો પ્રેમ કરાય કે નહીં?’. એ કહે ‘હા, પણ ટકશે એની આશા ન રખાય.’ મે હસીને લખ્યું ‘ટકાઉ પ્રેમ’. મને કહે, ‘ધેટ ઇસ ઓકજીમોરોન’. એ વખતે મને થયું કે શું પ્રેમ ટકાઉ ન હોય? અનન્યા અને અપૂર્વ વચ્ચે તો ગાઢ પ્રેમ છે. જો આ પત્રનવલ આનાથી આગળના જીવન વિષે પણ લખાઈ હોત તો શું બંને વચ્ચેના પ્રેમમાં ઓટ આવી જાત? અનન્યા છેલ્લા પત્રમાં અપૂર્વને લખે છે, ‘તમે બંને અહી પહોંચો ત્યાં સુધી જો હું ટકી રહેવાની હોત તો મારા હાથે જ મે તને લીઝાને સોંપી દીધો હોત... .. લીઝાને કહેજે કે મારી છેલ્લી ઈચ્છા પૂરી કરે.’ હજુ બે-ચાર પત્રો પહેલા એકબીજા સાથે વૃદ્ધ થવાના શમણાં સેવતી હતી અને હવે એ પોતાના અપૂર્વને લીઝાને સોંપવાની તૈયારી બતાવે છે. જીવનની આખરી ક્ષણો કેટલી દુઃખદાયક હોય છે? 

હમણાં જ હું, મારા મમ્મી, અને બહેન જૂની વાતો લઈ બેસેલા. વાતમાંથી વાત નીકળતા મને થયેલ મુત્યુના સાક્ષાત્કારની વાત આવી. હું લગભગ સાતમાં ધોરણમાં હોઈશ જ્યારે મને જીવલેણ આંચકી આવેલ. મહુવાની તમામ અસ્પતાલોમાં હું બે કલાકની મહેમાન છું એવું કહી મારા અંતિમ સંસ્કારની તૈયારી કરવાનું સૂચવેલ. બધા કુટુંબીજનોને પણ આ બાબતે જાણ કરી દેવામાં આવી હતી. ડોક્ટરોએ સાથે એ પણ સૂચવેલું કે મારી પાસે માત્ર બે કલાકનું જીવન છે. જો આ સમયગાળામાં મને ભાવનગર પહોંચાડી દેવામાં આવે તો કદાચ મને જીવનદાન મળે. એ સમયે મમ્મી અને પપ્પા મુન્જાઈ ગયેલા. એક તો રવિવાર અને જળજીલી અગિયારસ. રાત્રિના બે વાગેલા. જેમતેમ કરીને પપ્પા અને ઘરના લોકોએ એમ્બ્યુલન્સનો મેળ કર્યો. પણ બે કલાકમાં મહુવાથી ભાવનગર કોઈ પણ સંજોગોમાં પહોંચી શકાય નહીં એ મુંજવણ હતી. બધાએ આશા છોડી દીધી હતી. પણ કદાચ મારે આ દુનિયા સાથેની લેણાદેણી બાકી હશે એટલે બે ની જગ્યાએ ઈશ્વરે ચાર કલાકનું આયુષ્ય આપી દીધું અને મને ભાવનગરની સર ટી. હોસ્પિટલ માં દાખલ કરી. ત્રણ દિવસે ભાનમાં આવી. ભાવનગરથી જ્યારે પાછી ઘરે આવી ત્યારે બધા મને કહેતા, જો તને કઈ થાત તો તારા મમ્મીને બહુ આઘાત લાગત. લાગે જ ને હું આખું ઘર માથે લઈને ફરતી. અને આમ પણ પોતાનું સંતાન મૃત્યુ પામે તો માં-બાપને તો આઘાત લાગે જ ને! વાત અહી એ છે જો હું ત્યારે મૃત્યુ પામી હોત તો શું ફરક પડત? કદાચ થોડો સમય બધાને યાદ આવત, થોડા દિવસ બધા આંસુ સારત અને પછી હું ભુલાઈ ગઈ હોત. તૃષાલિનું અસ્તિત્વ જ ન હોત. તમને પણ મળી ન હોત. 

વાત અહી એ છે શું અપૂર્વ અનન્યાને ભૂલી જશે? અને ભૂલી ન જાય તો પણ જે રીતે એણે અનન્યાને ચાહી તે રીતે  લીઝાને ચાહી શકે ખરો? જો હા, તો અનન્યાનું અસ્તિત્વ એના માતાપિતા સિવાય કોઈને ન સાંભરે એમ બને. અને જો અપૂર્વ અનન્યા ની અંતિમ ઈચ્છા પૂરી કરી લીઝાને અપનાવે અને લીઝાને તે રીતે ચાહી ન શકે તો એ લીઝા સાથે અન્યાય થયો ન કહેવાય? આવા તો અનેક પ્રશ્નો છે. 

આ પત્રનવલ વાંચવામાં ખૂબ જ રસ પડ્યો. પત્રની શરૂઆતમાં કહ્યું તેમ, અધવચ્ચે મોનિટોનસ ફીલિંગ આવી. પણ પછી સમજાયું કે એ વાતો નવલકથાને નવી ગહેરાઈ આપે છે. અનન્યા સાહિત્યની વિધ્યાર્થીની છે અને એના દ્વારા લખાયેલ પત્રોમાં વપરાયેલ સાહિત્યકૃતિના વિવિધ ઉદાહરણો એ સ્પષ્ટ કરે કે પોતે તેમ ઊંડી ઊતરેલ છે. હું પણ સાહિત્યની વિધ્યાર્થીની છું એટલે થયું કે જો હું કઈક લખતી હોવ તો આવા ઉદાહરણો મારા લેખનમાં પણ અવવા જોઈએ. અપૂર્વ વનસ્પતિશાસ્ત્રનો વિધ્યાર્થી છે. બંને પોતપોતાનાં ક્ષેત્રમાં નિપુણ છે તેવું તરત જ સમજાય જાય છે. ક્યાંય પણ અતિશયોક્તિ થતી નથી. વળી બંને એકબીજાના ક્ષેત્રની ચર્ચામાં રસ દાખવે છે. થોડા સમય પહેલા હું અને બહેન લગ્ન વિષે વાતો કરતાં હતા કે કેવું સારું થાય જો એવી વ્યક્તિ જીવનમાં મળે જે આપણાં કામને પણ સમજી શકે-જાણવાનો પ્રયત્ન કરે!(અહી હું ઘરકામની વાત નથી કરતી).  

વાંચતી વખતે ઘણી વખત આપના લેકચરમાં બેસી હોય એવું લાગતું. આમાના ઘણા બધા ઉદાહરણો આપે ઇંડિયન પોએટિક્સના વર્ગોમાં કહેલાં. આથી વાંચતી વખતે કઈક સાંભળેલું એવું લાગતું. 

હવે અહી વધુ નહીં લંબાવું. આ પત્રમાં ભાષાની, વ્યાકરણની, એવી ઘણી ભૂલો હશે. તે માટે પહેલેથી આપ ભાષાવિદની માફી ચાહું છું. 

આમતો મેસેજમાં વાત થાય જ છે, પણ હવે જલ્દી આપની સાથે મુલાકાત થશે ત્યારે વિસ્તારથી પ્રશ્નો કરીશ. 

                                                                                                                              લિ. 

                                                                                                                      આપની તૃષાલિ 

Learning Outcome: Ph.D. Coursework

 Reflections on the Ph.D. Coursework

This blog reflects my learning outcomes and personal insights from the recently completed Ph.D. Coursework organized by Prof. (Dr.) Dilip Barad, Department of English, Maharaja Krishnakumarsinhji Bhavnagar University, held from 1st to 8th June 2025. The coursework was designed for newly enrolled research scholars in English and marked the formal beginning of our research journey. Though preliminary online sessions had already been conducted earlier by Dilip Barad sir to introduce us to the structure and expectations of the program, this intensive one-week course served as an enriching and rigorous academic initiation.

This year, the Ph.D. batch consists of only three scholars, all working under the esteemed guidance of Barad sir. The small group size proved to be a boon, allowing for personalized attention, in-depth discussion, and a more interactive, dialogue-based learning environment. It created a space where we could freely discuss our individual research interests, raise doubts, and critically engage with both foundational concepts and practical challenges of research.

Key Components and Learning Highlights:

The coursework was thoughtfully designed to cover the core aspects of academic research, from reading and reviewing literature to writing a research thesis. The sessions combined asynchronous learning (through assigned video lectures and online quizzes) and synchronous classroom engagement, ensuring a blended learning approach that catered to different modes of understanding.

We were assigned a series of video lectures covering fundamental research topics such as:

• The mind and temperament of a research scholar

• The art of literary research (based on Richard D. Altick’s work)

• Understanding research hypotheses and framing research questions

• Basics of qualitative and quantitative research

Following each video, we had to reflect on our learning through blog writing, which encouraged critical thinking and articulation of ideas in academic prose. These were accompanied by online quizzes to reinforce conceptual understanding.

In-Class Learning and Practical Insights

During the classroom sessions, Prof. Barad not only elaborated on the concepts introduced in the videos but also provided practical strategies and tips. Some of the major themes discussed included:

• Tools and strategies for literature review

• How to organize reading and writing in research

• The difference between good and poor academic writing

• How to make compelling arguments

• Using digital tools like Google Scholar, ResearchGate, and OpenAlex

• Creating researcher IDs (ORCID, Scopus ID, Vidwan, etc.)

• Accessing and evaluating scholarly databases and journals

• Exercises for developing academic discipline and inquiry

What stood out the most was the emphasis on the researcher’s mindset. We learned that research is not just about collecting data or summarizing books—it’s about developing a habit of questioning, interpreting, and contributing new perspectives. Prof. Barad encouraged us to embrace skepticism, uncertainty, and doubt as necessary components of the research process. As beginners, we were reassured that confusion is the starting point of clarity.

For me, this coursework was much more than a formal academic requirement—it was a transformative experience. It helped me:

• Gain confidence in navigating the landscape of academic research

• Understand the ethical and intellectual responsibilities of a scholar

• Cultivate a habit of reflective writing

• Begin to see my research area in clearer and more focused terms

The small batch size fostered a deeply engaging learning atmosphere. Every query—no matter how basic—was welcomed and addressed. Discussions were often spontaneous and shaped by our individual curiosities, making the sessions dynamic and intellectually stimulating.

Here is the list of blogs written as part of the Ph.D. Coursework:

1. Literature Review: Ph.D. Coursework Activity
2. Smart Researcher: How I Mapped My Citation Landscape
3. Citation Landscape of ' Narrative Cartography: From Mapping Stories to the Narrative of Maps and Mapping'
4. Reflective Writing on AI Tools for Literature Review
5. Flipped Learning Task: Mastering Academic Writing - Reflection and Application: Video-Based Analysis
6. Academic Writing
7. Exercise
8. Critic, Scholar, Researcher & Mind and Temperament of Research Scholar
9. Understanding Hypothesis
10. Learning Outcome: Practical Ways to Organise Research Reading and Writing

The Ph.D. Coursework has laid a strong foundation for my research journey. It has equipped me not only with knowledge but also with the tools and mindset needed to undertake meaningful academic inquiry. I am grateful to Prof. Dilip Barad sir for his constant support, detailed guidance, and visionary teaching approach. As I move forward with my research, I carry with me the learnings, reflections, and inspiration gained during this vital academic initiation.

Thank you...